Omvang van de verschuiving naar illegaal gokken
In de eerste helft van dit jaar is in Nederland voor het eerst sinds de legalisering in 2021 meer geld illegaal vergokt dan legaal. Volgens de Kansspelautoriteit (Ksa) gaat het om een verschuiving waarbij naar schatting 53 procent van alle ingezette gokgelden buiten het toezicht van de wet valt. Dat is een opvallende mijlpaal die laat zien dat de regulering van de markt onder druk staat.
Hoewel de meeste spelers – ruim 94 procent – aangeven alleen bij legale aanbieders te gokken, komt het grootste deel van de illegale omzet van een relatief kleine, maar zeer actieve groep gokkers. Deze spelers zijn verantwoordelijk voor miljoenen euro’s aan inzetten, vaak op buitenlandse websites zonder vergunning.
De Ksa noemt deze ontwikkeling zorgwekkend. Niet alleen vanwege het geld dat naar het buitenland verdwijnt, maar vooral omdat spelers op illegale platforms geen bescherming hebben. Er is geen toezicht, geen limiet op verliezen en geen garantie dat winsten eerlijk worden uitgekeerd.
Statistieken op de legale markt en verliesgegevens
Ondanks de verschuiving naar het illegale aanbod, groeide het aantal geregistreerde spelers bij legale aanbieders licht tot zo’n 839.000. Toch daalden de verliezen op de legale markt met 14 procent tot ongeveer 600 miljoen euro. Dat is een positief signaal, want het gemiddelde verlies per speler per maand zakte van 146 euro naar 119 euro.
Volgens de Ksa komt deze daling mogelijk doordat veel spelers bewuster omgaan met hun speelgedrag. Ook nieuwe maatregelen, zoals stortingslimieten en strengere controles op verantwoord spelgedrag, hebben effect. Maar er schuilt een keerzijde: sommige spelers verplaatsen hun activiteiten naar platforms waar deze beperkingen niet gelden.
Profiel van de illegale gokker en gedragskenmerken
De typische illegale gokker speelt vaker, langer en met hogere inzetten dan de gemiddelde legale speler. Uit aanvullend onderzoek blijkt dat het gemiddelde bedrag dat illegaal wordt ingezet fors is gestegen, vooral bij online sportweddenschappen en casinospelen. Deze spelers nemen bewust meer risico, vaak zonder zich te realiseren dat ze buiten de wet opereren.
Meer dan de helft van de illegale spelers vertoont kenmerken van problematisch gokgedrag. Bij een deel daarvan gaat het om mensen die eerder bij legale aanbieders speelden, maar door limieten of accountbeperkingen zijn overgestapt. Wat zorgwekkend is: tussen de 30 en 50 procent denkt dat ze op een legale site spelen, terwijl dit niet het geval is.
De Ksa benadrukt dat deze onduidelijkheid een groot probleem vormt. Veel illegale websites gebruiken Nederlandse vlaggen, logo’s of namen die sterk lijken op bekende vergunninghouders. Hierdoor raken spelers gemakkelijk misleid en verliezen ze het zicht op waar hun geld naartoe gaat.
Handhaving en boetes: een lastige strijd
De Kansspelautoriteit deelt regelmatig boetes uit aan aanbieders zonder vergunning, maar het innen ervan blijkt moeilijk. Van de ruim 56 miljoen euro aan opgelegde boetes is slechts zo’n 2,5 procent daadwerkelijk betaald. Veel aanbieders zijn in het buitenland gevestigd en ontwijken betaling via juridische constructies.
Om dat probleem aan te pakken werkt de Ksa sinds dit jaar samen met incassobureaus. Deze krijgen de taak om geld te innen bij hardnekkige overtreders. Ook wordt samengewerkt met internationale toezichthouders om eigenaars van illegale platforms sneller te kunnen achterhalen. Toch blijft het een kat-en-muisspel: zodra één site verdwijnt, duikt er elders weer een nieuwe op.
Strengere limieten en gevolgen voor spelers
Nieuwe maatregelen moeten spelers beter beschermen, maar zorgen tegelijk voor een verschuiving in gedrag. Sinds oktober gelden strengere regels, zoals maandelijkse inleglimieten van €150 voor jongvolwassenen en beperkingen op reclames. Hoewel goed bedoeld, hebben deze regels geleid tot een onverwacht effect: meer spelers zoeken hun toevlucht tot buitenlandse sites zonder restricties.
De Ksa waarschuwt dat te strenge regulering averechts kan werken. Wie eenmaal op illegale platforms speelt, belandt in een omgeving zonder toezicht of hulp. Daar zijn verliezen onbeperkt, en de kans op verslaving of fraude is groter. Daarom dringt de toezichthouder aan op een evenwichtige aanpak die bescherming biedt zonder spelers weg te jagen.
Wat dit betekent voor de toekomst van de gokmarkt
De opkomst van illegaal gokken toont aan dat regulering niet op zichzelf voldoende is. Er is behoefte aan betere voorlichting, internationale samenwerking en moderne opsporingsmiddelen. Alleen dan kan de legale markt aantrekkelijk blijven én spelers effectief beschermen.
Ook preventie speelt een belangrijke rol. Het vergroten van bewustzijn over verantwoord gokken, het versterken van het uitsluitregister Cruks en het verbeteren van digitale controles zijn cruciaal om kwetsbare spelers te helpen. De komende jaren zullen bepalend zijn voor hoe Nederland dit evenwicht weet te behouden.
De Ksa blijft ondertussen inzetten op transparantie, samenwerking en innovatie. Want zolang illegale aanbieders vrij spel hebben, blijft de strijd tegen onbeschermd gokken een uitdagende missie — één die vraagt om constante waakzaamheid en gezond verstand van zowel toezichthouders als spelers.
